Ułatw sobie naukę, zmień czcionkę!
Anatomy Insight | Comic Sans | Lexend
Ułatw sobie naukę, zmień czcionkę!
Anatomy Insight | Comic Sans | Lexend
Zawiera opisane diagramy, notatki do pobrania, quizy z anatomii i interaktywne narzędzia edukacyjne
Kończyna górna poniżej obręczy barkowej zbudowana jest z kości ramiennej w ramieniu oraz dwóch równolegle przebiegających kości przedramienia: kości łokciowej i kości promieniowej. Razem tworzą one rusztowanie dla ruchów w stawie barkowym, łokciowym i nadgarstkowym, a także stanowią miejsca przyczepu mięśni kontrolujących ruchy ręki i ramienia.
Kość Ramienna
Kość ramienna jest najdłuższą i największą kością kończyny górnej. Na jej końcu bliższym znajduje się duża, kulista głowa, skierowana ku górze, przyśrodkowo i nieco ku tyłowi. Łączy się ona z panewką stawową łopatki, tworząc staw ramienny.
Na obwodzie głowy znajduje się szyjka anatomiczna, oddzielająca ją od pozostałej części kości i stanowiąca miejsce przyczepu torebki stawowej.
W pobliżu głowy występują dwa wyniosłości kostne: guzek większy i guzek mniejszy. Guzek większy położony jest bocznie i posiada powierzchnie dla przyczepu mięśni, natomiast guzek mniejszy leży od strony przedniej i również stanowi miejsce przyczepu mięśni.
Pomiędzy tymi guzkami przebiega bruzda międzyguzkowa (bruzda mięśnia dwugłowego), przez którą przechodzi ścięgno mięśnia dwugłowego ramienia.
Poniżej guzków znajduje się szyjka chirurgiczna, łącząca poszerzony koniec bliższy z trzonem kości ramiennej i będąca częstym miejscem złamań.
Trzon kości ramiennej ma w części górnej kształt walcowaty, a ku końcowi dalszemu staje się bardziej spłaszczony. Na jego powierzchni bocznej znajduje się guzowatość naramienna, czyli chropowata powierzchnia stanowiąca miejsce przyczepu mięśnia naramiennego.
Na końcu dalszym kość ramienna ulega spłaszczeniu i tworzy struktury istotne dla stawu łokciowego. Występują tu dwie główne powierzchnie stawowe: bloczek kości ramiennej, który łączy się z kością łokciową, oraz główka, która łączy się z kością promieniową.
Powyżej nich znajdują się doły stawowe, które przyjmują elementy kości przedramienia podczas ruchu. Dół dziobiasty i dół promieniowy przyjmują odpowiednio kość łokciową i promieniową podczas zgięcia w stawie łokciowym, natomiast dół wyrostka łokciowego przyjmuje wyrostek łokciowy kości łokciowej podczas wyprostu.
Na końcu dalszym obecne są także nadkłykcie: przyśrodkowy i boczny, będące miejscami przyczepu mięśni przedramienia. Nadkłykieć przyśrodkowy jest większy, gdyż stanowi miejsce przyczepu silniejszych mięśni zginaczy.
Kość Łokciowa
Kość łokciowa jest kością przyśrodkową przedramienia (przebiega równolegle do kości promieniowej). Jej koniec bliższy jest rozbudowany i bierze udział w tworzeniu stawu łokciowego. Występuje tu wcięcie bloczkowe o kształcie litery C, które łączy się z bloczkiem kości ramiennej. Wcięcie to utworzone jest przez wyrostek łokciowy, tworzący szczyt łokcia, oraz wyrostek dziobiasty, stanowiący jego dolną część.
Poniżej wyrostka dziobiastego znajduje się guzowatość kości łokciowej, będąca miejscem przyczepu mięśni. Na powierzchni bocznej znajduje się wcięcie promieniowe, gdzie głowa kości promieniowej łączy się, tworząc staw promieniowo-łokciowy bliższy.
Trzon kości łokciowej przebiega ku dołowi i stopniowo się zwęża. Na jego powierzchni bocznej znajduje się brzeg międzykostny, do którego przyczepia się błona międzykostna łącząca kość łokciową z promieniową.
Koniec dalszy kości łokciowej składa się z niewielkiej głowy oraz wyrostka rylcowatego, który stanowi miejsce przyczepu więzadeł i stabilizuje staw promieniowo-łokciowy dalszy.
Kość Promieniowa
Kość promieniowa jest kością boczną przedramienia, położoną po stronie kciuka (również przebiega równolegle do kości łokciowej). Jej koniec bliższy posiada głowę o kształcie dysku, z płytkim zagłębieniem na powierzchni górnej, które łączy się z główką kości ramiennej. Obwód stawowy głowy jest gładki i łączy się z wcięciem promieniowym kości łokciowej, tworząc staw promieniowo-łokciowy bliższy.
Poniżej głowy znajduje się szyjka, a następnie guzowatość kości promieniowej (chropowata, owalna wyniosłość stanowiąca miejsce przyczepu mięśni).
Trzon kości promieniowej jest lekko wygięty i poszerza się ku końcowi dalszemu. Na jego powierzchni przyśrodkowej znajduje się brzeg międzykostny, do którego przyczepia się błona międzykostna łącząca ją z kością łokciową.
Kość promieniowa posiada trzy powierzchnie i trzy brzegi, a jej budowa umożliwia obracanie się wokół kości łokciowej podczas ruchów przedramienia.
Koniec dalszy kości promieniowej jest rozbudowany i odgrywa kluczową rolę w tworzeniu stawu nadgarstkowego. Posiada powierzchnię stawową dla kości nadgarstka.
Po stronie przyśrodkowej znajduje się wcięcie łokciowe, które łączy się z głową kości łokciowej, tworząc staw promieniowo-łokciowy dalszy. Po stronie bocznej występuje wyrostek rylcowaty (spiczasta wyniosłość stanowiąca miejsce przyczepu więzadeł stabilizujących nadgarstek). Wyrostek ten sięga niżej niż odpowiedni wyrostek kości łokciowej, co ogranicza nadmierne ruchy boczne ręki.
Gotowy na sprawdzenie swojej wiedzy?
Poniższe gry pomogą Ci przetestować zrozumienie materiału i rozwinąć umiejętności.
Gray, H. (1918). Anatomy of the human body (W. H. Lewis, Ed.; 20th ed.). Lea & Febiger.
J. Gordon Betts, Kelly A. Young, James A. Wise, Eddie Johnson, Brandon Poe, Dean H. Kruse, Oksana Korol, Jody E. Johnson, Mark Womble, Peter DeSaix. (2013, April 25). Anatomy and Physiology. OpenStax. https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology/pages/8-2-bones-of-the-upper-limb.
Na podstawie książki OpenStax, Anatomy and Physiology (2013), na licencji CC BY 4.0.
Dostęp bezpłatny na stronie https://openstax.org/books/anatomy-and-physiology/pages/1-introduction.
Treść parafrazowana; dokonano zmian.
Sobotta, J. (1914). Atlas and text-book of human anatomy (J. P. McMurrich, Ed.; W. H. Thomas, Trans.). W.B. Saunders Company.
Zdjęcia wykorzystane w tym przewodniku i grach pochodzą z następującego źródła:
Sobotta, J. (1914). Atlas and text-book of human anatomy (J. P. McMurrich, Ed.; W. H. Thomas, Trans.). W.B. Saunders Company.