Łopatka

Łopatka jest płaską, trójkątną kością położoną na tylnej powierzchni barku. Otoczona jest mięśniami i nie łączy się bezpośrednio z żebrami, co umożliwia jej swobodne przesuwanie się po tylnej ścianie klatki piersiowej.

Łopatka odgrywa istotną rolę jako miejsce przyczepu licznych mięśni oraz element stabilizujący kończynę górną.

Posiada trzy brzegi (górny, przyśrodkowy i boczny) oraz trzy kąty (górny, dolny i boczny).

Kąt boczny zawiera panewkę stawową, czyli płytkie zagłębienie łączące się z głową kości ramiennej i tworzące staw ramienny. Powyżej i poniżej panewki znajdują się odpowiednio guzek nadpanewkowy i guzek podpanewkowy, stanowiące miejsca przyczepu mięśni ramienia.

Na powierzchni tylnej łopatki znajduje się wyraźny grzebień łopatki, który dzieli ją na dwa doły: dół nadgrzebieniowy powyżej oraz dół podgrzebieniowy poniżej. Doły te stanowią miejsca przyczepu mięśni odpowiedzialnych za ruchy barku.

Grzebień łopatki przechodzi bocznie w wyrostek barkowy, który tworzy kostny szczyt barku i łączy się z obojczykiem.

Inną ważną strukturą jest wyrostek kruczy, hakowato wygięta wypustka na powierzchni przedniej, będąca miejscem przyczepu więzadeł oraz mięśni klatki piersiowej i kończyny górnej.

Na powierzchni przedniej łopatki znajduje się dół podłopatkowy, rozległe zagłębienie przeznaczone dla przyczepu mięśnia.

Łopatka posiada łącznie trzy doły:

• dół nadgrzebieniowy

• dół podgrzebieniowy

• dół podłopatkowy

wszystkie istotne dla funkcji mięśni i ruchów stawu barkowego.

Obojczyk i łopatka działają razem jako jednostka czynnościowa, umożliwiając wykonywanie złożonych ruchów, takich jak unoszenie, obracanie i prostowanie kończyny górnej.

Staw barkowo-obojczykowy łączy obojczyk z łopatką i jest wzmacniany przez więzadła, szczególnie silne więzadło kruczo-obojczykowe. Uszkodzenia tego stawu, np. rozerwanie więzadeł, mogą prowadzić do tzw. „rozejścia barkowego”, często spotykanego w sportach kontaktowych.